Trichodesma zeylanicum (kwa Kiingereza inajulikana zaidi kama African borage, Camel bush, au Cattle bush) ni mmea wa porini unaopatikana kwa wingi katika maeneo ya kitropiki na nusu-kitropiki, ikiwemo Afrika Mashariki (Tanzania, Kenya), Asia, na Australia.
Trichodesma zeylanicum umekuwa ukitumika kwa karne nyingi katika mifumo ya tiba asili (Traditional Medicine) barani Afrika na Asia (hasa nchini India katika tiba ya Ayurveda). Sehemu tofauti za mmea huu kama majani, mizizi, na mbegu zina kemikali hai (phytochemicals) zinazoupendelea kwa matibabu.
Hapa kuna matumizi makuu ya mmea huu katika tiba asili:
1. Kutibu Matatizo ya Ngozi na Vidonda
Hili ndilo matumizi yanayofahamika zaidi. Majani ya mmea huu yakipondwa yakawa ujiuji (poultice) hutumika kupakwa kwenye ngozi kwa ajili ya:
-
Kuharakisha uponyaji wa vidonda vya wazi au majeraha.
-
Kutibu majipu, uvimbe wa ngozi, na magonjwa ya fangasi.
-
Kutuliza maumivu na mwasho wa ngozi kutokana na kung’atwa na wadudu.
2. Matatizo ya Tumbo na Kusaga Chakula
Mizizi na majani yakichemshwa kama chai (decoction) hutumika kutibu:
-
Kuhara (Diarrhea) na kuhara damu (Dysentery).
-
Maumivu makali ya tumbo (Colic).
-
Kufukuza minyoo tumboni.
3. Kupunguza Homa na Maumivu (Analgesic & Antipyretic)
Katika baadhi ya jamii, majani yake huchemshwa na maji hayo kunywewa au kutumika kuoga ili kushusha homa kali. Pia inaaminika kusaidia kutuliza maumivu ya viungo na misuli (rheumatism).
4. Magonjwa ya Mfumo wa Upumuaji
Chai ya majani ya Trichodesma zeylanicum hutumiwa pia kama dawa ya kikohozi, kupunguza mafua, na kusaidia kutoa makohozi kifuani.
5. Matumizi ya Mafuta ya Mbegu (Seed Oil)
Mbegu za mmea huu zina kiasi kikubwa cha mafuta ya asili (lipids). Katika tafiti za kisasa, mafuta haya yanachunguzwa kwa kuwa yana asidi ya mafuta (fatty acids) kama gamma-linolenic acid (GLA), ambayo ni nzuri sana kwa:
-
Kutengeneza vipodozi vya asili vya kulainisha ngozi.
-
Kupunguza mivimbe ya ndani ya mwili (anti-inflammatory).
KWA UPANDE WA NGUVU ZA GIZA
